Платону Вараньку

Ходзіць песня па Палессі,
Ходзіць песня хваляй...
Разам хлопцы-каўпакоўцы
З намі ваявалі.
З-пад Пуціўля, з-пад Палтавы,
Ажно з-пад Лімана —
Смуглатварыя такія,
З чорнымі чубамі.
Сябравалі, гаравалі,
Ды жылі мы ладна,
За савецкую Радзіму
Біліся няшчадна.
Шапкі ў стужках у чырвоных,
У гранатах грудзі...
Чорны вораг нашай дружбы
Доўга не забудзе!
Білі раз іх, білі два іх,
Білі моцна тройчы.
Вы запалі нам у сэрцы,
Хлопцы-каўпакоўцы.
У баі — арлы-героі,
I на гульні — хваты,

Часта думаю: у барацьбе
Лёс не даў мне добрай прыпаркі.
На этапах я не гібеў,
Не гуляла дубінка па карку.

Не было атак, амбразур,
Не насіў парабелум на ўзводзе...
Словам, дні свае лёгка вязу
I жыву з эпохаю ў згодзе.

Толькі раптам — знаёмы пагляд,
Хітравата-іскрысты:
«Што ж ты так разлагодзіўся, брат?.
Хіба мала баёў камуністам?»

Што скажу я тады Ільічу?
I якое знайду апраўданне?..
Я, хутчэй за ўсё, прамаўчу —
I пайду на любое заданне.

Па гэтай зямлі ўрачыстай
Хадзілі, як лярвы, яны;
Кляліся ня здраджваць раз трыста...
О, чорныя здані вайны!

Паслухай у гневе, радзіма,
Узняўшы над гадамі меч, —
Наш Горкі задушаны імі...
Смяротнай будзь, кара, за смерць!

Яны рыхтавалі нам астму,
Таемныя колбы атрут.
Паны, дакаціліся?! Баста!
Народ вам свой піша прысуд.

Усіх вас, і "левых", і "правых"
З зямлі бальшавіцкай сатрэ
Народная наша расправа —
Расстрэл!

Ты слухай, паслухай,
Таварыш і брат:
Заўсёды наперад!
Ніколі назад!

Глядзі — во імчыцца
Жыццю напралом —
Па полі, па пушчы
Віхор-буралом.

Як віхры, машыны
Бягуць па зямлі;
Па моры па сінім
Плывуць караблі.

У моры, ў азёры,
Палошчучы муць,
Крыніцы і рэкі
Цякуць і цякуць.

Арлы-самалёты
Свідруюць прастор,
Не знаючы ў лёце
Ні меж, ні разор.

Заўсёды наперад!
Школі назад!
. . . . . . . . . . . . . . . . .
Во гэтак, няйначай,
Таварыш і брат!

Задрамаў ты з доляй, з хвалай,
Жвір халодны прыгаруніў...
Ой, скасіла — не спытала...
—  Сні, таварыш, аб Камуне!
        Ты хапаў за косы сонца,
        Думаў думку аб пяруне,
        Што дух збудзе ўсёй старонцы...
—  Сні, таварыш, аб Камуне!

Як сіроты, забытымі
Цэп з касой вісяць у пуні,—
Хто ж на ворага іх здыме?!
—  Сні, таварыш, аб Камуне!
        Свет узняўся, схамянуўся...
        Вер, свабодны вецер дуне
        Па ўсёй чыста Беларусі!
—  Сні, таварыш, аб Камуне!

Забуяе ў славе буйнай,

Тысячы дотаў нямецкіх,
А ў іх не злічыць вартавых.
Чыгуначны шлях ляжыць,
Як струна.
Загад Панамарэнкі,
Загад партызанам, з Масквы,
Каб ранены звер нямецкі
Ад болі смяротнай ўзвыў:
Рэйкавая вайна!
Рэйкавая вайна!

Гэта — за ноч адну,
Пад кожную рэйку — тол;
Гэта — на бой апошні
Усю Беларусь падняць;
Гэта — за ноч адну,
Па ўсіх па шляхах агонь;
Гэта — пад хмары ўздыбіць
Сталі мільёны тон.
Рэйкавая вайна!
Рэйкавая вайна!

І пакаціўся гром,
Якому век рэхам грымець.
Яму адклікаліся: Буг,
Дняпро і Беразіна.
З Усходу ішла вясна,
Каб зноў на палях зелянець,

Поўнач.
            Куранты крэмлёўскія звоняць.
Не уцячы ад назойлівых дум,
што агарнулі
                        і пляцам чырвоным,
як неадступныя цені, ідуць.
Можа за гэтую ноч над краінай
новы лес шыбеніц вырас, і зноў,
рукі скруціўшы, на здзек, на чужыну,
вораг пагнаў і сясцёр і братоў.
Вецер праносіць заходнія хмары,
толькі не снежнай мяцеліцы бель —
попел гарачы далёкіх пажарышч
мне ападае
                   на твар,
                                 на шынель.
Попел далёкіх загонаў, з якімі

На прастор Беларусі квяцістай,
На шырокі свабодны прастор
Выплыў ты, сакаліна-арлісты
Беларускіх загонаў селькор.

Узгадавала цябе завіруха,
Ускарміла шумлівае жыта,
Дык цяпер павярніся і слухай,
Што гаворыць вясковы мужык.

Ты — сын роднай, сярмяжнае вёскі,
Той, што працаю вечна гудзе.
Там жыцця вольнадумнага ўсплёскі
Не заснулі ад цемры людзей.

Не застылі пад смагай адвечнай
У часы панавання прыгону,
Не застынуць цяпер яны вечна,
Калі льецца над вёскаю звон.

Не пужайся, што ў цёмным завуллі
Табе чыняць злачынцы напады, —
Паміраць пад уражжаю куляй