Якуб Колас

Жыве між нас геній

Сярэдняя: 3.8 (5 галасоў)
З глыбінь жыватворчых народнага духа
       Прыйшоў ён світаннем да нас,
Ён праўду і мудрасць народа падслухаў,
       Каб споўніць народа наказ.

Ён зрокам прарочым угледзеў разлогі,
       Што людзям нябачны былі,
Ён, Ленін, азначыў, акрэсліў дарогі
       У новую праўду зямлі.

На гонях раскутых, на нівах калгасных
       Ляжыць яго праўды пячаць,
I мудрыя словы так проста і ясна,
       Як вечныя песні, гучаць.

Гучаць яны ў шуме, дзе плынь маладая
       Разгортвае сілы ўглыб, шыр.
У песнях і думах бязмежнага края,

Гудзе зямля, дрыжаць лясы...

Яшчэ не ацэнена
Гудзе зямля, дрыжаць лясы,
        Гамоняць гулка далі,
I поўняць неба галасы
        Крылатай, звонкай сталі.

Грыміць, шуміць, як ураган,
        Зямлі раскутай сіла.
Акрыла ноч варожы стан
        I дзверы зачыніла.

Звініць прастор і гнецца дол —
        Грукочуць танкаў лавы.
У прах упаў навек арол
        I дзюб свой сцяў крывавы.

Няма граніц, няма паноў —
        Сышло іх панаванне:
Збуцвеўшы лад былых вякоў
        З магілы не паўстане.

Над стомленай краінай сцяг
        Агнём Крамля палае,

Свайму народу

Сярэдняя: 4 (4 галасоў)

На прастор, на шырокі разлог
Выхадзі, мой народ, грамадою,
Сотні новых і ясных дарог
Рассцілае жыццё прад табою!

Новай доляй ўзыходзіць зара,
Будзеш жыць ты без панскай апекі:
Адышла, адцвіла іх пара,
I панам не вярнуцца вавекі.

Паглядзі, як прасторна наўкруг,
Як прыціхлі палацы, касцёлы!
Тваё ўсё: гэта поле і луг,
У палацах будуй сабе школы.

Ідзі ж смела і ясна ўпярод
Разам з намі дарогай адзінай:
Да вышыняў вядзе свой народ
Наша партыя простай пуцінай.

На прастор, на шырокі разлог
Выхадзі, мой народ, грамадою,—
Многа новых, шчаслівых дарог

Радасць

Сярэдняя: 5 (1 голас)
Ходзіць вецер па даліне,
       Ходзіць, павявае
Ды пра радасць мне, дзяўчыне,
       Песні напявае.
Разаслаліся шырока
       Ветлыя дарогі,
Я ступаю смелым крокам
       Без тугі, трывогі.
Выйду, гляну я на поле,
       Гляну — усміхнуся:
— Дзе ж такое ёсць раздолле
       Для цябе, Гануся?
Зняты межы — знак варожы,
       Гмахі — задзівіцца!
Ой ты, поле! Як прыгожа
       Ты ў калгаснай світцы!
Дзе ліхое беззямелле —
       Гора бацькі, дзеда?
Разам з панскім пустазеллем
       Знішчана без следу.

Песняй вітаю я вас

Яшчэ не ацэнена

Леглі шырока нівы калгасаў.
Глянеш — разлог, далячынь.
Стужак дарожных роўныя пасы
Мераюць смужную сінь.

Ходзіць паважна дбалы араты,
Трактар — палёў гаспадар,
Дужы і ў працы спорны, заўзяты,
Ходзіць — гамоніць абшар.

Скінуты межы, свет разгароджан —
Далеч, бязмежны прастор.
Яснае заўтра, дзень наш прыгожы,
Досвіткі, тысячы зор!

Змоўкла ў прасторах песня старая,
Скаргі адвечны палон;
Вольная праца нас адарае
Песняю радасных дзён.

Песні гавораць — жыць стала лепей,
Песні, як мак, расцвілі;
Поўняцца імі горы і стэпы
Нашай Савецкай зямлі.

Камсамольцам

Сярэдняя: 5 (1 голас)

Прывет вам, племя маладое,
Зямель савецкіх яснацвет!
Дарога ваша — шлях герояў,
У новы дзень бліскучы след.

Як сонца, першыя ў паходзе,
Стыхіям злым наперакор,
Ішлі вы з песняй, як разводдзе,
На штурмы скал і дзікіх гор.

Ішлі вы, юнасць-чарадзеі,
З'яднанай сілай грамады,
Перамагаючы завеі,
Дажджы, і суш, і халады.

I голас вашай песні звонкай
Лавіў прастор нябёс, зямлі,
I ціш балот, і шчыт сасонкі,
Дзе густа збіліся камлі.

Усюды, дзе патрэбна зброя,
Каб перашкоды ўсе скрышыць,
Вы неслі сэрца маладое
I жар юнацкае душы.

I было крэпка ваша раме,

Восеньскае

Яшчэ не ацэнена
                           1

Зачынае гоман вецер непакорны
         На суровы лад.
Халадзеюць ночы. Шлях ярчэе зорны.
         Дні ідуць на спад.
Згорбленая восень пад руку з вятрамі
         Клыгае ў імжы
I гірлянд  пажоўклых  на   калгаснай   браме
         Гойдае брыжы.
Кончылася лета. Адзвінелі песні,
         Громы навальніц...
Шкадаваў я колісь у сваім прадвесні
         Чуткіх зараніц;
Смуткаваў па леце, як па той каханай,
         Што ўзяла спакой,
I ў цішы самотнай з дум усхваляваных
         Я вянкі віў ёй.

Нашы дні

Яшчэ не ацэнена

Праімчаўся віхор, пыл і затхласць размёў,
Сцяг чырвоны разняўшы ўгары.
Вы, таварышы, вы ўладары
Гэтых фабрык, заводаў і вольных палёў.
Зарунела ралля.
Твар мяняе зямля —
Новы засеў вянкі перамогі заплёў.
У нябыт адыходзіць закляцце вякоў.
Гэты здзек, гэты жах кабалы,
Гэта цемра папоўскай імглы.
Гэта тхлань і насланне ліхіх ведзьмакоў.
Запалілі агні
Бальшавіцкія дні
I спалілі нашчэнт звон іржавых акоў.
Не пазнаеш зямлі і вясковых людзей —
Не, не тыя, не тыя яны!
Іншым клопатам людзі паўны:
Крута іх павярнуў бальшавік-чарадзей.
Новы гоман наўсцяж,
Замест «мой» громка «наш»

Да 10-й гадавіны БССР

Сярэдняя: 5 (1 голас)

Быў час — стаіўшыся знямела
Між пустак, пушчаў і балот,
Ты ў занядбанні быў, народ,
Твая зямля імя не мела,
Арлы клявалі тваё цела,
Кружыўся погані тут злёт.

Хаўрус паноў, ксяндзоў хлуслівы
Снаваў тут кросны павуцця
Ды зводзіў з ісціны-пуця,
I дар суліў табе ілжывы
Пад вэксаль жульніцкі, фальшывы,
I не даваў табе жыцця.

I ксёндз і поп доўгавалосы
Не раз узважвалі твой лёс,
А ты ярмо сваё ўсё нёс,
Хадзіў расхлістаны і босы,
Прыбіты, цёмны, безгалосы —
У людской сям'і прыблудай рос.

I ты хоць меў сваё аблічча,
Ды быў слуга ў сваім краю,
I мову родную тваю

Піянерская песня

Сярэдняя: 5 (1 голас)
Мы — дзятва зямлі шчаслівай,
Мы — народ вясёлы,
       Гаманлівы
       Ды імклівы,
Нам расчынены зычліва
       I прыветна школы.
А ты толькі ведай-знай:
Болей ведаў набывай!

Нам дарогі ўсе адкрыты,
Наш прастор бясконцы,
       Апавіты
       У аксаміты
Ды вясёлкамі умыты,
       Разасланы ў сонцы.
А ты толькі ведай-знай:
З краю ў край па іх ступай!

Ўсюды нам даюць з ахвотай
У жыццё пуцёўкі:
       Будзь пілотам,
       З самалётам,
Як арол, у небе лётай,
       Камандзір будзь лоўкі...
Адно толькі ведай-знай:

«Іскры Ільіча»

Яшчэ не ацэнена

У пасцельку легла Ганя.
Скончан дзень. Заснуць пара.
Ноч у вычварным каптане
Ціха крадзецца з двара.

I цікуюць зоры з вышкі
Сінявокай грамадой.
А ў Ганусі, у малышкі,
Розных думак цэлы рой.

Быў цікавы дзень без меры:
Сонца, яснасць, цеплыня.
А за ўсё лепш — піянеры
I іх забаўкі, гульня.

«Скуль іх столькі? — дзіва Гані. —
Ну, як макаў агарод!
I малыя, а ўжо зрання
Правялі ў калгасе сход.

Былі песні, пагулянкі...»
Не засне ніяк дзяўча.
«А якія ў іх чытанкі,
Кніжкі «Іскры Ільіча»!

Там аповесці, нататкі
Пра звяроў і пра калгас.
А рысункі, а загадкі!..

Піянерам

Яшчэ не ацэнена
Шлях паказан вам шырокі,
        Шлях прасторны,
        Светлы, зорны.
Дык наперад цвёрдым крокам,
Шум вясенні, яснавокі!
Дзеці волі, дзеці буры!
        Ваша ранне —
        Бой, змаганне:
У Кастрычніцкай віхуры
Карані вашай натуры...
Будзь гатовым дружна крочыць,
        Сямімільна!
        Звенне шчыльна!
Вышай сцяг трымаць рабочы!