Бор, палеткі, гаі,
Песня родная матчына,
Кут бацькоўскай зямлі,
Дарагая Ушаччына.

Чым пацешыш мяне
Ды якімі навінамі?..
Рад, што зноўку іду
Я тваімі мясцінамі.

Ты гаворыш са мной
Азярцом, ручаінкаю...
Ты гаворыш са мной
Нават кожнай расінкаю.

Аганькамі рабін
Твае ўсмешкі азначаны.
Ты другая цяпер,
Дарагая Ушаччына!

Знаў я хмурай цябе
Ў дні цяжкія, хаўтурныя,
Знаў я хаты твае
Абымшэлыя, курныя.

Знаў палоскі твае,
Анікім не араныя,
Знаў я сцежкі твае,
Скрозь крывёй паліваныя.

Знаў я слёзы твае
Несупынныя, срэбныя,
Знаў я долю тваю
Непамысную, зрэбную.

У дзень той, помню, без прынукі
У воласці маёй глухой
Сышліся ўсе: дзяды і ўнукі,
Бацькі і дзеці грамадой.

На зборні пах махры і поту,
Стаялі, збіўшыся гуртом.
Матрос, прыехаўшы з Балтфлоту,
Праз дым маячыў за сталом.

Трымаў рукой лісток паперы, —
Здаецца, крыллі ў ім былі,
Натоўп уважным вокам змераў:
— Я вам, брацішкі, аб зямлі...

У гурт узбуджаны, вясёлы
Кідаў ён словы нараспеў,
Але й яго нястрымны голас
Было зрываўся і дрыжэў.

I хоць чытаў матрос не вельмі:
Збіваўся, блытаўся не раз,
А скончыў — людзі загудзелі,
Агонь у лямпе ледзь не згас.

Я да роднай мясціны, можа, буду няветлым,
Не скажу, што дзяцінства маё было светлым,

Бо жылі мы ў кутку сваім голь-перагольцы,
Хоць і звалася воласць Вялікія Дольцы.

Хто з вялікай быў доляй — па маёнтках сядзелі,
А мы той нават долі і малое не мелі.

Ад маленства адну адчувалі патрэбу—
Да калядаў ніколі не хапала нам хлеба.

Пуставалі і свіран, і пуня, і восець...
Дольцы, Дольцы! Хай цяжка, хай горка жылося,

Кут мой родны, забыты калісьці на свеце,
Прыгадаць не магу, каб не білася сэрца,

Каб не ўспомніць аб добрым і слаўным народзе,

Нам навечна, навечна ў сэрца хвілі запалі,
Як над воласцю нашай сцяг чырвоны ўздымалі.

Лістападаўскім днём, непагодным, імглістым,
Быццам неба заліў ён агнём прамяністым.

Разгарэўся, вакол абудзіўшы сялібы,
Аганькамі заззяў па асветленых шыбах.

Аганькамі яго саграваліся людзі,
I адзін аганёк закаціўся мне ў грудзі.

З той часіны ў жыцці я спакою не знаю.
Ён гарыць у грудзях, палымнее, шугае —

Кліча жыць з аганьком, шлях да новага значыць,
Калі ж трэба згарэць, дык згарэць да астачы!

                            Платону Вараньку

Ходзіць песня па Палессі,
Ходзіць песня хваляй...
Разам хлопцы-каўпакоўцы
З намі ваявалі.
З-пад Пуціўля, з-пад Палтавы,
Ажно з-пад Лімана —
Смуглатварыя такія,
З чорнымі чубамі.
Сябравалі, гаравалі,
Ды жылі мы ладна,
За савецкую Радзіму
Біліся няшчадна.
Шапкі ў стужках у чырвоных,
У гранатах грудзі...
Чорны вораг нашай дружбы
Доўга не забудзе!
Білі раз іх, білі два іх,
Білі моцна тройчы.
Вы запалі нам у сэрцы,
Хлопцы-каўпакоўцы.
У баі — арлы-героі,
I на гульні — хваты,

Паўсотні гадоў
Адлічыла дарога,
А людзі гавораць —
Не так ужо многа.

Падумаеш, —
Хочацца
З імі згадзіцца,
Бо зроблена мала,
Хоць цемя свіціцца.

А колькі тых планаў,
Задумаў, імкненняў,
Каб жыць давялося
Год сотню, не меней.

Па роздуме часам
Мяркуеш іначай —
Нямала ў жыцці ты
Пазнаў і пабачыў.

Вясёла бывала,
Бывала і горна,
Я жыў у маленстве,
Што ў век той пячорны.

Я помню вясковы
Свой кут небагаты,
Старую, пахілую,
Курную хату.

I жорны, і ступу,
I ў лазні карыта,
I печку з камення
З дзён палеаліта.

I лапаць лазовы,
I подплет пяньковы,

Гадоў нямала прашугала,
I мне ўжо ёсць
Што падлічаць —
Прыйшла яна, такая сталасць,
Што можна й старасцю назваць.
Ну што ж, міруся з сівізною
I з тым,
Што сёння пяцьдзесят,
Ды не састарыў я душою
I па хадзе яшчэ салдат.
Ніколі лёгкага нічога
Не выбіраў сабе ў жыцці.
Я знаю —
Доўгую дарогу
Яшчэ нам трэба перайсці.
I як жыццёвы вопыт вучыць,
Аб чым заўсёды
Трэба дбаць,
Што можа быць не раз на кручы
Ўздымацца, сіл не шкадаваць.
Скажу я сціпла, ды надзейна,
Што не прыстану без пары,
I могуць быць
У гэтым пэўны
Мае таварышы-сябры.
Бо сіла ёсць, што гэтак дбала

Сонца. Блакітнае неба.
Птушак вакол гамана.
Зноў заспявала,
Зайграла,
Загаманіла вясна.

Зноў у зялёным убранні
Ходзіць яна па шляхах,
Май
Рассыпаецца ў кветках,
Ў срэбных звініць ручаях.

Май напаўняе прасторы
Трактарным гудам палёў,
Люба вясною
На сэрцы,
Бы нарадзіўся ізноў.

Хочацца шчырай душою
Край неабсяжны абняць,
Майскія сцягі
Лунаюць,
Майскія песні звіняць!

Нашы пачуцці аб шчасці,
Нашы ў іх думы чутны —
Колькі ж у нас
Абуджаюць
Добрых жаданняў яны.

Сёння я свята страчаю,
Ледзьве ўзнялася зара —
З першаю
Думкай сваёю
Выйшаў на бераг Дняпра.

Партыя!
Болей святога
У свеце не ведаю я.
Партыя, гарту стальнога,
Родная наша сям'я.

Шлях твой,
Здаўногу вядомы,
Лёг праз гады ў барацьбе,
Што не пад сілу нікому,
Заўжды пад сілу табе.

Сілу адзінства
Гартуем,
Славу куём перамог,
Выйсці супроць хто спрабуе
Смеццем злятае з-пад ног.

Партыя!
Болей святога
Ў свеце не ведаю я,
Партыя, гарту стальнога,
Родная наша сям'я.

Калі нам сягоння да роднай сталіцы
Даводзіцца з розных краёў пад'язджаць,
Мы бачым, бы ў казцы, пад сонцам іскрыцца
На Ленінскіх горах вялізны палац.

Магутны той гмах, аж пад сонца высокі,
Стаіць ён і безліччу вокнаў заве,
Чырвоная зорка над ім у аблоках,
Як бы над усёю зямлёю плыве.

Якая вялікасць! Прыгожы і горды,
Па вобліку, быццам сталіца сама,
I брыдка прыгадваць гмахі-уроды,
Адкуль выпаўзаюць напалм і чума.

А тут будзе моладзь вучыцца старанна
I шмат дасягне для народа ўсяго,
I будуць такія, што ў мармуры стануць
З вялікімі разам на сценах яго.

Кастрычнік заве змагацца, —
Фашысты вядуць разбой.
Не на вуліцы,
Не на пляцы, —
Мы сягоння ідзем на бой.
На роднае наша поле
Напоўзла нямала зграй, —
Мы з Кастрычніцкім
Сцягам волі
Абаронім любімы край.
Павыганім катаў з хаты,
Ім касцей сваіх не сабраць,
I Кастрычнік свой
Дваццаць пяты
З перамогай будзем вітаць.

Прайшлі вы нямала
Сваімі шляхамі,
Хай часта нялёгка было будаваць —
Блакітнае неба
Сягоння над намі,
Нам ёсць аб чым сёння шчасліва спяваць.
Ды нам
Не магло нават гэта прысніцца,
Што зноў Беларусь расквітнее такой,
Што вырасце Мінск —
Беларусі сталіца,
Што ўсіх ён захопіць сваёю красой.
Мы рады
За поспехі нашай краіны:
Якія навокал заводы ўзраслі!
I з мінскаю маркаю
Нашы машыны
Далёка сягоння са славай прайшлі.
А выйдзеш на поле,
Што ў моры здаецца,
I зроку усё ахапіць не стае...
А як прыгадаеш
Аб нашым Палессі,
Аб тым, што з ім будзе, — аж сэрца пяе.
Масква,

Гэта слова — чэсць і гарт саддата
Ў мірных днях, ў паходах баявых,
Хай з вайсковых статутаў узята —
Стала спадарожнікам для ўсіх.

Нам яно гаворыць: — Не згінацца,
Быць упартым і дакладным скрозь.
Партыя нас вучыць: — Так трымацца
Мы ад сэрца ёй гаворым: — Ёсць.

Не дас душой крывіць ніколі,
Ёсць загад — мы знаем, што зрабіць.
Ці ў страі, ці ў цэху, ці на полі,
Быццам клятва, так яно гучыць!

Запала гэта глыбока ў сэрца —
Навек, здаецца.
Я парк прыпомніў у Бухарэсце —
Ў прыгожым месцы.

Густы, вялізны... Цудоўных дрэваў
У ім нямала.
Адна калісьці тут каралева
Скрозь панавала.

Адна па парку яна хадзіла...
Нуда, ды годзе!
Вы гляньце толькі, хто там сягоння
Спявае, ходзіць?

Іх уладанні — бярозы, ліпы,
Яліны, сосны,
Дарожкі, клумбы, сцяжынкі, кветкі,
Палац дзівосны.

Там смех не моўкне. Там песні-казкі
Звіняць лістамі.
Вам знаць цікава, хто там сягоння
Гаспадарамі?

Такое толькі адбыцца можа
У новым свеце.
Той парк вялізны у Бухарэсце
Належыць дзецям.

Мы ў Веймары добра гасцілі,
Прыехаўшы Гётэ ўслаўляць, —
Рабочыя нас запрасілі
У госці да іх завітаць.

Пабачыць завод іх адменны
I тое, як стала ім жыць,
Завод той ля знанай Іены,
Дзе Маркс навучаўся, стаіць.

I вось мы, устаўшы світанкам,
Назаўтра ў дарозе былі.
Прыехаўшы ў госці шчэ ранкам,
Праз цэхі усе абышлі.

Усюды за выплаўкай сталі
Працоўны мы бачылі люд.
Там сталь, як раней, выплаўлялі,
Ды быў ёй інакшы маршрут.

Жыццёвы маршрут, чалавечы,
Далёкі ад гора і слёз.
I голуб над зыркаю печчу
Галінку лаўровую нёс.

На сэрцы вясёла і люба,

Любімы наш чырвоны сцяг
Над роднаю зямлёй!
Ты азарыў нам вольны шлях
Кастрычніцкай парой.

Хто пад чырвоным сцягам йшоў
Той жыў заўсёды тым,
Што камунары ўсіх часоў
Змагаліся пад ім.

Ён бессмяротны, ён жывы,
Яму няма канца,
Бо ў ім жа кропелькі крыві
Ад кожнага байца.

Калі пагляджу я на карту,
Ах, колькі шляхоў ляжыць!..
Такі ўжо ў мяне характар —
Усюды хачу пабыць.

Хвіліны не знаю спакою,
Не скажаш ты сэрцу: змоўч!
Яно ўжо ў мяне такое —
Вандруе і дзень і ноч.

Нямала патрэбна сёння
Агледзець яму куткоў —
На поўначы ці на поўдні
Наведаць многіх сяброў.

Вялікі прастор Саюза,
Магутны, прыгожы ён, —
I вось я праходжу шлюзы
I слаўлю свой Волга-Дон!

Твой стан, Украіна, бяскрайні,
Калоссе шуміць, шуміць...
Прыемна сядзець на камбайне,
Па моры пшаніцы плыць.

Кахеція! Песні пра радасць.
Дзяўчаты збіраюць ўраджай.

Ад прадвеку, як вядома,
Праз бары,
Палі з гаямі
Нас з Літвой яднае Нёман,
Даугава — з латышамі.

Па-сяброўску,
Шчыра ў вочы
Мы друг другу ў твар глядзелі,
Ды хваліцца не было чым,
Мы аднолькава гібелі.

Бедавалі, гаравалі,
Зналі
Здзекі ды пагрозы...
З Беларусі неслі хвалі
Дзень пры дні людскія слёзы.

I з другога боку,
З мора,
Мчаўся вецер засмучоны:
Там людзей трымалі ў горы
Каты — чорныя бароны.

I не раз вялі размовы
Аб гадах цяжкіх, праклятых
Беларус,
Латыш,
Літовец
Па-над возерам Дрысвяты.

Заклікалі сваю долю,
А яна была такою —
Цемра ў небе,

Слаўны братні горад Прага!
Да цябе любоў, павага —
Глыбі Влтавы, высь Градчанаў,
Вецер з гор мяккі, вясняны,
Чырвань сцягаў, шум бульвараў,
Маладой ліствы пажары...
Яра!.. Яра!..

Фестываль. Музыкі граюць
З Чылі, з СССР, а Кітая,
I з Балгарыі, і з Польшчы...
Прагна слухае рабочы,
Праца з песняй уладарыць,
Колькі радасці на тварах...
Яра!.. Яра!..

Кліч: «З савецкім мы народам
Назаўжды» — лунае горда.
Як з ручайкаў сталі рэкі,
Так зліліся мы навекі.
Ні дратоў, ні тых жандараў —
Так збылася наша мара.
Яра!.. Яра!..

* Яра — па-чэшску — вясна.

Дамоў прыехаў.
Шмат сышлося:
— Дзе быў?
Што бачыў, раскажы!
— Сябры, я рад, што давялося
Мне ў Празе быць на кірмашы.

У майскі дзень,
Між яркіх кветак,
Пад гоман разнастайных моў,
Паміж сцягоў братэрскіх свету —
Зямлю я быццам абышоў.

Хоць на зямлі
Не кінуў следу,
Ды сэрца поўніла праз край —
Як бы Балгарыю наведаў,
Пазнаў Румынію, Кітай...

На ўсё
Глядзелі прагна вочы.
Між павільёнаў я хадзіў —
Як бы прайшоў яшчэ раз Польшчай,
У сёлах Венгрыі пабыў...

Хадзіў я дзень
Па самы вечар
Паміж багаццяў, нібы ў сне...
Ды больш за ўсё адна сустрэча

Над Браціславай
Народ па праву
Гару назваў —
Гарою Славы.

Плывуць аблокі
Над ёй высока, —
Яна ж вышэй
Саміх аблокаў.

Шуміць Дунай,
Шуміць Марава
Аб тых, што спяць
Пад Браціславай.

З баямі йшлі
Яны нямала,
На сцягах іх
Зара палала.

Іх не забудзе
Ніхто, ніколі,
Ад зорак іх
Заззяла воля.

Нясуць вянкоў
Да іх багата —
Са ўсёй Славакіі
Дзяўчаты.

Героям песень
Складаюць многа...
Героям сніцца
Дняпро і Волга,

Дзе кожны з іх
Хвалой успеты, —
Свой родны край,
Зямля Саветаў!

Прыгожа, Прага, ты
Вясною,
Уся ў садах,
Што ў белай пене.
А я ўсё думаю
Пра тое,
Як тут хадзіў калісьці
Ленін.

Ідуць рабочыя
Праз пляцы,
Ідуць пад сцягам
Палымяным,
А ён тады
Ўсё гэта бачыў —
I чырвань зораў
На Градчанах.

Ляціць аб дружбе
Песня з сэрца,
Ляціць над вежамі
Высока.
I гэтай хвіляю,
Здаецца,
Я чую ленінскія крокі.

Блакіт
Над Жыжкавай гарою,
I Влтава
Ў сонечным адзенні...
А я ўсё думаю
Пра тое,
Як тут хадзіў калісьці
Ленін.

Як толькі ўзыходзіць зара над зямлёй,
Дзень радаснай працы займаецца мой.
Відаць мне, як токар стаіць за станком,
Як каменшчык ўзводзіць вялікасны дом,
Як экскаватар пракладвае шлях,
Як трактар ідзе па калгасных палях,
Як з кніжкамі дзеці збіраюцца ў клас,
Што птушкі, шчабечуць... Шчаслівы іх час!

Таварыш,
Сягоння ў нас думы адны:
Мір нам патрэбен,
Не трэба вайны!

Ды радыё з весткай, ледзь сонца ўзышло:
Карэя... Карэя... Хмурнее чало —
Балюча, крывавыя рэкі цякуць,
Калекі, сіроты шляхамі брыдуць.
Гляджу на зямлю за грамадамі хваль,
Гляджу на цябе, з Алабамы каналь,

Лятуць і лятуць сняжынкі,
Спадаюць
На ціхі дол,
Чысцюткай-чысцюткай беллю
Заслалі палі вакол.

Пялёсткамі буйнага цвету
Яны закружылі скрозь,
Як быццам
Вялізную вішню
Хто ўзяў угары патрос.

Хусцінкамі пухавымі
Захуталі
Плечы хвой...
Мая дарагая Радзіма,
Прыгожая ты і зімой!

Бялюткае ўсё прад вачыма,
I дым,
Што плыве ад стрэх...
На лыжах, на санках дзеці, —
Які іх вясёлы смех!

А ў МТС, ля кузні,
Гоман і гул стаіць...
Туды,
На прагляд чарговы,
Прыйшлі трактароў страі.

Механікі там з кавалямі
Іх ладзяць

Трактар маркі савецкай
Другам выйшаў удаль —
На Ўрале здабыта,
На Урале адліта
Наша моцная сталь.

Хіба ёсць што на свеце
Гэтай сталі мацней?
Ёсць адна толькі сіла —
Воля нашых людзей.

Гэта воля, што дружыць
З калектыўнай сям'ёй,
Тую сталь адкавала
I зрабіла жывой.

Дарагую радзіму
Скрозь прайшлі трактары,
На грудзях у іх марка —
Буйных літары тры.

За радзімай далёка
Іхні рокат чуваць —
Недарэмна суседзі
Сталі ў госці іх зваць.

Цаліну падымаюць
Там сябры-пасланцы —
Каля Віслы, Дунаю,
Побліз рэчкі Ян-Цзы.

А дзе пройдуць, — пшаніца
Аж да неба з далін —

Дарога жыцця жаданая
Далёка зямлёй прайшла,
Яна яшчэ ў розуме Маркса
Светлаю зданню была.

Яе, паміраўшы, бачылі
Ў праменнях зары-вясны
Адважныя камунары
Ля сумнай парыжскай сцяны.

Між бур і раскатаў грому
Пачаўся знаёмы след —
Ад Смольнага
Партыя наша
Яе павяла праз свет.

Сягоння пры ёй нямала
Цвітучых палёў, гарадоў —
Пад ленінскім мудрым сцягам
Мільёны ідуць сыноў.

А тыя, што ў бітвах палі,
Што мусілі шлях пракладаць,
Яны ў ясназорнае заўтра
Для ўсіх маякамі стаяць.

Дарогі кірунак адзіны —
Да камунізма ідзе:
Выходзяць на гэту дарогу

Шалеюць паны з Уол-стрыта і Сіці
I лёкаі іх на прадажных задворках:
— У розных краінах на свеце,
Глядзіце, —
Масква запаліла чырвоныя зоркі.

Так, праўда, іх многа,
Змаганцаў за волю,
Такіх, што акроплены ў бітвах крывёю,
I радасна нам, што ўсё болей і болей
Праменняў тых зорак гарыць над зямлёю.

У горах Карэі,
У пушчах В'етнама,
У джунглях Малайі, дзе бітвы шугаюць...
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Іх не прынеслі аднекуль рукамі,
А з полымя сэрцаў яны вырастаюць!

Народы збіраюць,
Як брата да брата, —

З даўнейшых дзён
Па нашы дні
Сярод палескіх гоняў
Стаіць цар-дуб і ў вышыні
З аблокамі гамоніць.

Відзён той дуб
Са ўсіх дарог,
З галінамі густымі...
Прыйдзеш да дуба ўчатырох, —
Ледзь стан яго абдымеш.

Ды хто згадае,
Колькі год
Ён тут стаіць нязменна?
Семсот,
Ну, можа, хай — шэсцьсот,
Але ніяк не меней.

Ён, як мудрэц,
Наўкол глядзіць
З мінуўшчыны на волю...
А колькі пала чужаніц
Прад ім на чорным доле!

Плячыст цар-дуб!
Яго сукі,
Што ў неба рыштаванні...
Ад бацькі к сыну праз вякі
Аб ім ідуць паданні.

Нямала
Бачыў ён пакут,
Як рос на панскім полі;

                                            А хто там ідзе?..
                                                   Янка Купала

Ад торбы да могілак
Шлях невясёлы —
Такімі шляхамі брыло нас нямала...
— А хто там ідзе,
Згаладалы і голы?.. —
Некалі так запытаўся Купала.

Мы гэта выйшлі
З пахмурнае ночы,
Сонца над намі і сіняе неба,
Поле прад намі ўрадлівага хлеба,
Гмахі над намі,
Дзе ў гуле рабочым
Перамаўляюцца ў радасці вочы.

Мы не адны,
Мы ідзём грамадою,
Колькі ў нас радасці, што за сябрына:

Дзе слова мне знайсці такое,
Каб прывітаць ад глыбіні —
Расія — сэрца агнявое,
Прастор нябачнай шырыні.

Расія — волатава сіла,
Пагляд крыштальнага святла —
Усіх з'яднала, прытуліла,
З сабой ў дарогу павяла.

Прыгрэла ласкай неўміручай,
Абараніла колькі раз
I словам Пушкіна пявучым
З дзяцінства ўскалыхала нас.

Ты асвятліла ясна далі,
Расія, родная Масква!
Мы сцяг, што Ленін ўзняў, віталі,
Ён заўжды ў нашых галавах.

Яго мы адстаялі з боем
З табой у франтавыя дні,
Расія — сэрца агнявое,
Прастор нябачнай шырыні.

Прыйшлі мы ўсе, з падзякай кожны,

Лясы і палеткі, гаі і азёры,
Зямля нашых продкаў, дзядоў і бацькоў!
Ты многа зазнала
I ліха, і гора,
Ды бачу цябе я прыгожаю зноў.

Набралася ты жыватворчае моцы,
Заводы і фабрыкі скрозь загулі.
Як сэрцу прыемна,
Як радуе вочы,
Што з Мінска машыны ідуць на палі.

Нямала сягоння яшчэ ў нас клапотаў,
Наперадзе ўпартае працы гады,
Ды толькі мы знаем —
Не стане балотаў,
А будуць там нівы і будуць сады.

Не тая краіна мая ўжо,
Не тая,
Інакшая постаць і сіла ў яе,
На ўсіх асамблеях
Яна засядае
I моцна свой голас за мір падае.

Абсыпаў нас шчодра праменнем са ўсходу,

Стаяла, драмала пад звон ручая,
Махамі абросшая, вёска мая.
А з вёскі,
Дзе ліплі страха да страхі,
Ляжалі чатыры пахмурых шляхі:

Ля возера,
Бору,
Праз рэчку
I гаць, —
Каторы з іх лепшы, не мог я сказаць.

А толькі, як помню сябе я малым,
Хадзіць давялося мне больш бараным.

Да голля,
Што золкам вецер гайдаў,
Трубу берасцяную я уздымаў.

Займалася рэха вышэй галавы:
То бор адгукаўся, як быццам жывы.

Ды вечарам познім,
За статкам кароў,
Варочаўся часта я ў слёзах дамоў.

Стаяў мне нязменна
Заўсёды ў вачах
Ля возера чорны, нахмураны шлях.

Пайшоў гэтым шляхам

Строгі мармур, літары жывыя,
Што агнямі, свецяцца яны!..
Тут стаяць на варце вартавыя
I яліны ў срэбры ля сцяны.

Спаскай вежы стрэлак ход няспынны;
Ледзь устала ранняя зара,
Мы ў адной і несканчонай плыні
Да свайго прыйшлі правадыра.

Мы жывём усе адным жаданнем,
Хоць на сотнях размаўляем моў;
Хто з-пад Мінска, хто з-пад Ерэвана,
Хто з Паміра дальняга прыйшоў.

Мы маўчым, праходзячы радамі,
Толькі кожны думку захаваў:
Родны Ленін, мы ідзём шляхамі,
Па якіх ісці ты наказаў!

Бліз Татраў, што плечы
Да неба ўздымаюць.
Гамоніць в каменнямі
Белы Дунаец.
Там слухае здаўна
Дунайца размовы
На беразе стромым
Дом ціхі, сасновы.
Ён славен навечна,
Той дом над ракою,
Са ўзорам гаральскім
Пад самай страхою.
Не выглядам славен,
Не ўбраннем багатым, —
Ён ленінскай славай
Над светам узняты.
Бо Ленін тут марыў
Пра рускія далі,
I думы вышэй
Ад Карпат узляталі.
Адсюль кіраваў ён
Патокам бурлівым,
Адсюль ён да Піцера йшоў,
Да Разліва.
Адсюль паглядаў ён
На сонца са ўсходу,
Адсюль заклікаў ён
Узняцца народы.
I выйшлі народы
Праз бітвы, паўстанні

Адышла, адгрукала навала,
Ленінград, ты здужаў ў барацьбе!
Бранявік з Фінляндскага вакзала,
Мы стаім з пашанай ля цябе.

Мы не чулі ленінскай прамовы,
Бо яшчэ замала мелі год,
Толькі чулі, як прабілі словы
Бронь старога свету навылёт.

Тут гады суровыя прамчалі,
Білі з неба, білі і з гармат.
Бранявік, ты з адмысловай сталі, —
Выстаяў сурова, як салдат.

Ты й цяпер заўжды гатовы к бою
I стаіш, як быццам начыку...
Мы і сёння бачым над табою
Ленінскую ўзнятую руку.

Вы маці-Радзіме ўсім сэрцам адданы,
Прайшлі гераічны, праслаўлены шлях —
Сябе вы адзначылі працай стараннай
I гордым бясстрашшам у грозных баях.

Вы моцныя духам, ваш гарт бальшавіцкі,
Вы разам з бацькамі ішлі, змагары;
Народ не забудзе, як Міша Сільніцкі
Зямлю ад навалы грудзямі прыкрыў.

У дні непагоды ў паходах суровых,
У бітвах юнацкая слава расла;
Народ не забудзе, як Рыма Шаршнёва
За край свой любімы жыццё аддала.

Народ не забудзе ніколі герояў,
Іх спраў неўміручых ў часінах цяжкіх;
Усталі з вас волаты Лаўскага бою
I смерцю сваёй ратавалі жывых.

Ясна зоры твае прамянеюць,
Поўна дум пра цябе галава.
Кожны з нас цябе маці назваў,
Мабыць, лепей ніхто не сумее, —
Нашых сэрцаў вясна і надзея,
Сонца свету — сталіца Масква!

Ярка, ярка святло тваё свеціць,
Цяжка зоры твае апісаць,
Што, як месяц чырвоны, гараць.
Шмат прыгожых ёсць месцаў на свеце,
Шмат цудоўнага можна прыкмеціць,
Толькі з чым мне цябе параўнаць?

Ты, Масква, сэрца любай Айчыны,
Маці нашым усім гарадам,
Як ты дорага, родная, нам —
Беларусу, літоўцу, грузіну,
Латышу, чувашу, армяніну —
Ўсім тваім незлічоным сынам.

У цябе нечуваная сіла,

Мы ідзём выбіраць.
Яшчэ раннія вельмі часы.
Хай на вуліцах змрок,
Многа ў сэрцах затое святла —
Сёння свята у нас.
Мы табе аддаём галасы,
Каб іх сіла з табой
I жыла, і расла, і цвіла!
Пра цябе паміж нас
Весці слаўныя здаўна прайшлі.
З намі ў шчасці ты быў
I ў часіны суровых нягод.
Ты радзіўся, узрос,
Гадаваўся на гэтай зямлі,
Лепшым сынам цябе
Называе свабодны народ.
Гэта ты заслужыў.
Ты заўсёды з народам ішоў,
Для яго працаваў
I адданасць адзначыў крывёй.
Будзеш ты у Крамлі,
У вялікай сям'і пасланцоў
Ад палёў, гарадоў,
Ад магутнай Радзімы усёй.

Многа што сышло ў былое,
Незабыўна і цяпер,
Як жывы, перада мною
Валрэўкомаўскі кур'ер.

Сарамлівы, не прамоўца,
I на выгляд не герой,
У пацёртае ватоўцы,
З карабінам за спіной.

А ватоўка пры рабоце
I як схоўнік і пасцель...
Валрэўкомаўскае пошце
Не патрэбны быў партфель.

На кані сваім, як ветрам, —
Праз палі, лясы скакаў,
Ён загады ў сельсаветы
Побліз сэрца ўсе трымаў.

Не было машынак. Мала
Дзе іх собіла спаткаць,
Як магла загад пісала
Камісарава рука.

Часу наш кур'ер не траціў,
Ён вадзіў няспынны рэй.
Перад ім была задача
Ўсё даставіць як хутчэй.

У валасным будынку, з краю,
Малы агеньчык ледзь мігціць —
Ячэйка наша пасядае,
А спраў бягучых не злічыць.

Сышліся, як сябры, на сходку,
Хоць у ячэйцы іх не шмат —
Наш камісар, каваль з маёнтка,
I, што прыйшоў з Карпат,
                                           салдат.

Гудуць аб хлебе, аб аўчынах,
Гудуць аб бандах навакол...
Настаўнік ціхі, беспартыйны,
Вядзе няхітры пратакол.

Гудуць аб хлебе, аб насенні,
Як разлічыцца са старым,
А са сцяны задумны Ленін,
Здаецца, штосьці кажа ім.

I ў сэрцах іх мацнее вера,

Мы п'есы гралі з першай чыткі,
У вёсцы шмат было такіх —
Ну, што ж, мы ставілі агіткі,
Яны даходзілі да ўсіх.

Ігралі мы, ігралі з жарам,
Хоць і спрачаліся з агнём —
Хацеў быць кожны камісарам,
Ніхто — буржуем і папом.

Мне добра помніцца й сягоння,
Быў на спектаклях поўны збор,
Як з коўдраў сшытую заслону
Рашуча адкрываў суфлёр.

Пасля ж са збітай проста будкі
Падказваў ён, як мог цішэй,
Мы ж паўтаралі не ціхутка,
На поўны голас, як мацней.

Спектакль наш хутка развінаўся,
Глядач быў пільны да ўсяго,
А з бізуном як пан з'яўляўся,
Крычалі нам: — Лупі яго!

Плыві, наша песня, далёка,
Па ўсіх акіянах плыві...
Над светам палаюць высока
Крэмлёўскія вежы Масквы.
Як сімвал прыгожае долі,
На зорах не гасне агонь —
Запалены сталінскай воляй,
Узлётамі думак яго.
Пры зорах магутная прыстань,
Дзе ў шчасці заводы, палі...
Сюды на маяк прамяністы
Са свету ідуць караблі.
Праходзяць яны непагоды...
I тут сустракае іх дзень,
Дзе Сталін жыве і народы
Саветаў наперад вядзе,
Дзе сінія, гордыя высі,
Дзе сіла не знае мяжы,
Дзе людзі навечна сышліся
Вялікаю дружбаю жыць;
Дзе песні, як сокалы, ўюцца,
Дзе мужныя твары людзей,

За сялом,
На узгорку,
Дзе лесу пачатак,
Перамытая сонцам,
Дажджамі і часам
Дажывала старэчая хата
Дзеда Тараса.

Мы яе аднавілі,
Працавалі у дзве змены...
(Час зусім быў малы –
дзеду грукала сто.)
Мы паклалі падруб,
Пакляй выбілі сцены,
З дошчак зладзілі новых
Падлогу і столь.

І мы ідзем да яго
Прывітаць з новым годам
У адноўленай хаце.
Каля ганку бяроза,
Яго аднагодак
Нас чакае на варце.
Добра знаем,
Што зроблена мала...
Нам-жа вочы не засціць, —
Яшчэ не усё,
А кавалак вялікага шчасця
Мы у сэрцы нясем,

Што калгасны пастух
Дзед Тарас будзе рады;
Знае ён,

Заможная восень
Прынесла багата.
Вясёлая хата,
Калгасная хата!
Сям'я перад святам
Сабралася рана.
Утульна і светла,
Прыбрана, заслана.
Паважна пасела
За ціхай бяседай...
Адно нехапае
За столікам дзеда.
Развагі, здагадкі
Такія, сякія...
I скардзяцца горка
Унукі малыя:
„Каторы ўжо тыдзень
Ад нас уцякае,
Напэўна, у клеці
Дагэтуль стругае".
Пакуль аб прычынах
Усе разважалі,
Стары на парозе:
— Вы мабыць чакалі?
Што зробіш, спазніўся
Я сёння хвілінку... —
I ставіць на стол ён
Дубовую скрынку.
Па гладкаму веку
Праводзіць рукою...
Стары ў захапленні
Работай сваёю.

Тут прастор палёў, лясы і горы,
Глыбіню азёр і сілу рэк,
Нават сонца яснае і зоры —
Пакарыў упарты чалавек.

Зоры над садамі віснуць роем,
Зоры над сталіцамі бруяць,
Тут само паветра для герояў...
Вось яна — рэспубліка мая!

Хочаш, плаў руду — чакаюць домны,
Хочаш — ураджайнасць уздымай,
Хочаш — караблі вядзі на поўнач,
Хочаш — вышай неба узлятай!..

Біся з кара-кумскімі пяскамі,
Каб жыццё пустэльні расцвіло.
Тысячы кірункаў перад намі
Сталінскімі думамі лягло.

І на кожным шчасце сваё стрэнеш,
І на кожным будзеш ты расці...
І на кожным цвёрда і напэўне